Με τη σύμφωνη γνώμη της Δημοτικής Αρχής και της μείζονος αντιπολίτευσης εγκρίθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο Λαμιέων, το βράδυ της Τετάρτης 14 Οκτωβρίου, η πρόταση για τη στρατηγική διεκδίκησης, διαχείρισης και αξιοποίησης των ιαματικών πηγών του Δήμου. Πανουργιάς Παπαϊωάννου και Θύμιος Καραΐσκος βρήκαν κοινό τόπο σε ένα ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας για την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής, στηρίζοντας ένα κοινό πλαίσιο ενεργειών για τις Θερμοπύλες, την Υπάτη και τα Ψωρονέρια Καλλιδρόμου.

Η απόφαση προβλέπει, σε πρώτη φάση, την αναζήτηση εξειδικευμένης νομικής γνωμοδότησης, προκειμένου να ξεκαθαριστεί εάν ο Δήμος μπορεί να προσβάλει δικαστικά τη διαγωνιστική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη για τις Θερμοπύλες, αλλά και ποια άλλα νομικά και θεσμικά εργαλεία διαθέτει για να διεκδικήσει την κυριότητα ή τη διαχείριση των ιαματικών του πόρων.

Παράλληλα, ο Δήμος θα προχωρήσει σε θεσμικές παρεμβάσεις προς το Υπερταμείο και την ΕΤΑΔ, ενώ μετά την αποσαφήνιση των νομικών δεδομένων και σε συνεργασία με τους εμπλεκόμενους φορείς θα διαμορφωθεί το επόμενο πλαίσιο διεκδικήσεων.

Η κατεύθυνση που επιλέχθηκε συνδυάζει την αναπτυξιακή αξιοποίηση των πηγών με τη διαφύλαξη του δημόσιου και κοινωνικού χαρακτήρα τους, επιδιώκοντας ουσιαστική συμμετοχή του Δήμου στις αποφάσεις και εξασφάλιση ανταποδοτικών ωφελειών για την τοπική κοινωνία.

Ικανοποίηση Καραΐσκου για τη συνεργασία – «Δεν υπάρχει πολυτέλεια για διαφωνίες»

Την ικανοποίησή του για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η διαδικασία και για τη συνεργασία στο πλαίσιο της Διαπαραταξιακής Επιτροπής εξέφρασε ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Θύμιος Καραΐσκος. Όπως επισήμανε, σε ένα τόσο σημαντικό ζήτημα για τον Δήμο Λαμιέων δεν υπάρχει η πολυτέλεια των διαφωνιών, τονίζοντας την ανάγκη διαμόρφωσης μιας κοινής, τεκμηριωμένης και ρεαλιστικής διεκδικητικής θέσης.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι, για να μπορεί ο Δήμος να διεκδικήσει αποτελεσματικά, πρέπει να αντιμετωπίσει το θέμα με αρχές αλήθειας και ρεαλισμού, γνωρίζοντας τόσο τις πραγματικές δυνατότητές του όσο και τους περιορισμούς που υπάρχουν.

Χαρακτήρισε τη θέση που διαμορφώθηκε ως μια ισορροπημένη προσέγγιση ανάμεσα σε όσα μπορεί να διεκδικήσει ο Δήμος και στον τρόπο με τον οποίο αυτά μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη.

Η σύμπλευση Παπαϊωάννου και Καραΐσκου αποτυπώθηκε στην υπερψήφιση της πρότασης, η οποία προέκυψε μέσα από τις εργασίες της Διαπαραταξιακής Επιτροπής και επικαιροποιήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Διαφώνησε ο Βασίλης Κυριακάκης – Κατά της εκποίησης του ιαματικού πλούτου

Διαφορετική θέση διατύπωσε ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης Βασίλης Κυριακάκης, ο οποίος επέμεινε στις ενστάσεις που είχε εκφράσει και κατά το προηγούμενο διάστημα. Ο κ. Κυριακάκης διαφώνησε με το μοντέλο μακροχρόνιας παραχώρησης που προωθείται μέσω του Υπερταμείου και της ΕΤΑΔ, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην προοπτική παραχώρησης για 99 χρόνια.

Σύμφωνα με τη θέση του, δεν πρέπει να υπάρξει καμία εκποίηση του ιαματικού πλούτου της περιοχής, ενώ ο Δήμος οφείλει να διεκδικήσει την πλήρη κυριότητα και διαχείριση των πηγών.

Με τη θέση του συντάχθηκαν οι ανεξάρτητοι δημοτικοί σύμβουλοι Έμυ Αργυροπούλου και Δημήτρης Τσακμάκης, οι οποίοι επίσης διαφώνησαν με την πρόταση που εγκρίθηκε.

Έτσι, παρά τη συμφωνία της Δημοτικής Αρχής και της μείζονος αντιπολίτευσης, στη συνεδρίαση καταγράφηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διεκδικηθεί και να αξιοποιηθεί ο ιαματικός πλούτος του Δήμου.

Η στρατηγική της Δημοτικής Αρχής για την αξιοποίηση των πηγών

Η θέση της Δημοτικής Αρχής εστιάζει στην τουριστική και αναπτυξιακή επανεκκίνηση των ιαματικών πηγών, με την προσέλκυση επενδύσεων να συνδυάζεται με θεσμικές εγγυήσεις για την προστασία του δημόσιου χαρακτήρα τους και των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας.

Σε αυτή την κατεύθυνση εντάσσεται και η απομάκρυνση της δομής φιλοξενίας αιτούντων άσυλο από τις Θερμοπύλες, εξέλιξη που συνδέεται με τον σχεδιασμό για την επαναφορά της περιοχής σε τουριστική και αναπτυξιακή χρήση.

Η προσέγγιση της Δημοτικής Αρχής δεν περιορίζεται στην αποδοχή ή απόρριψη των επενδυτικών διαγωνισμών. Επιδιώκει να αξιοποιήσει τα νόμιμα περιθώρια παρέμβασης του Δήμου, ώστε να κατοχυρωθούν η συμμετοχή του στη διαχείριση, τα πιθανά έσοδα, τα αντισταθμιστικά οφέλη και οι όροι προστασίας των πηγών.

Βασικό στοιχείο της στρατηγικής αποτελεί η διάκριση ανάμεσα στην κυριότητα των ακινήτων και στη δυνατότητα διοίκησης, χρήσης και διαχείρισης των ιαματικών πόρων.

Η πλήρης παραχώρηση της κυριότητας ή η αποκλειστική διαχείριση από τον Δήμο παραμένουν ζητούμενα προς νομική διερεύνηση. Εφόσον δεν καταστούν εφικτά, προβλέπεται η διεκδίκηση ουσιαστικού και καθοριστικού ρόλου σε ένα μελλοντικό σχήμα συνδιαχείρισης.

Τα τρία νομικά ερωτήματα που θα καθορίσουν τις κινήσεις του Δήμου

Σύμφωνα με το τελικό πρακτικό της Διαπαραταξιακής Επιτροπής, που συνεδρίασε στις 5 Οκτωβρίου, η πρώτη κίνηση αφορά την κατεπείγουσα ανάθεση γραπτής γνωμοδότησης σε εξειδικευμένο καθηγητή Διοικητικού Δικαίου.

Η γνωμοδότηση θα πρέπει να δώσει σαφείς απαντήσεις σε τρία κρίσιμα ζητήματα.

Το πρώτο αφορά το εάν ο Δήμος Λαμιέων διαθέτει το απαιτούμενο έννομο συμφέρον για να προσβάλει δικαστικά τον εν εξελίξει διαγωνισμό αξιοποίησης των Θερμοπυλών, ακόμη και με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Το δεύτερο σχετίζεται με τον ενδεχόμενο κίνδυνο αστικής ευθύνης του Δήμου, σε περίπτωση που δικαστικές ή διοικητικές ενέργειές του προκαλέσουν εμπλοκή, καθυστέρηση ή ματαίωση του διαγωνισμού και προκύψουν αξιώσεις αποζημίωσης.

Το τρίτο αφορά τις νόμιμες δυνατότητες για την πλήρη παραχώρηση της κυριότητας ή της αποκλειστικής διοίκησης και διαχείρισης των πηγών στον Δήμο, καθώς και τις εναλλακτικές μορφές συνεργασίας με τους αρμόδιους φορείς.

Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστούν δυνατότητες που παρέχει η νομοθεσία για τους ιαματικούς φυσικούς πόρους, μεταξύ των οποίων ειδικές προγραμματικές συμβάσεις ή η δημιουργία μικτών εταιρικών σχημάτων, με θεσμική συμμετοχή του Δήμου και κατοχυρωμένα ανταποδοτικά οφέλη.

Θερμοπύλες: Παρέμβαση στον διαγωνισμό και συγκεκριμένοι όροι προστασίας

Για τις Θερμοπύλες, η παράταση της προθεσμίας υποβολής δεσμευτικών προσφορών στον διεθνή διαγωνισμό έως τις 15 Δεκεμβρίου 2026 δημιουργεί πρόσθετο χρονικό περιθώριο για τις κινήσεις του Δήμου.

Η πρόταση προβλέπει άμεση αποστολή επιστολής προς το Υπερταμείο και την ΕΤΑΔ, με κοινοποίηση στα αρμόδια υπουργεία Οικονομικών, Τουρισμού και Πολιτισμού.

Μέσα από την επιστολή, ο Δήμος θα ζητήσει να ενσωματωθούν στα τελικά συμβατικά τεύχη του διαγωνισμού συγκεκριμένες και απαράβατες τοπικές ρήτρες.

Αυτές αφορούν τη διασφάλιση της ελεύθερης κοινωνικής πρόσβασης στις πηγές, την προστασία των αρχαιολογικών ζωνών, τη θεσμική συμμετοχή του Δήμου στο μελλοντικό μοντέλο αξιοποίησης και την εξασφάλιση ανταποδοτικών ωφελειών για την περιοχή.

Υπάτη: Διεκδικήσεις πριν από την έναρξη διαγωνισμού

Διαφορετική είναι η προσέγγιση που προτείνεται για την Ιαματική Πηγή της Υπάτης, καθώς η διαδικασία αξιοποίησής της βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο και δεν έχει ακόμη προκηρυχθεί διαγωνισμός.

Στην περίπτωση αυτή, ο Δήμος επιδιώκει να κινηθεί προληπτικά, ζητώντας τον πλήρη και επικαιροποιημένο φάκελο της πηγής.

Στόχος είναι να γνωρίζει εγκαίρως όλα τα νομικά, διοικητικά και επενδυτικά δεδομένα, ώστε να καταθέσει τις διεκδικήσεις του πριν από οποιαδήποτε μελλοντική διαγωνιστική διαδικασία.

Η συμμετοχή στη διοίκηση και διαχείριση της πηγής, οι προϋποθέσεις αξιοποίησής της και τα οφέλη για την τοπική κοινωνία αποτελούν βασικά ζητήματα που θα τεθούν από την πλευρά του Δήμου.

Ψωρονέρια Καλλιδρόμου: Παραχώρηση στον Δήμο με ελεύθερη πρόσβαση

Για τα Ψωρονέρια Καλλιδρόμου, όπου επίσης δεν βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνιστική διαδικασία, η στρατηγική εστιάζει στην ολοκλήρωση της αναγνώρισης του ιαματικού πόρου και στην επαναφορά του αιτήματος παραχώρησης της χρήσης του στον Δήμο Λαμιέων.

Το συγκεκριμένο αίτημα είχε διατυπωθεί και κατά το παρελθόν και πλέον προτείνεται να προωθηθεί εκ νέου.

Βασική προϋπόθεση αποτελεί η διατήρηση του ελεύθερου και κοινωνικού χαρακτήρα της πηγής, με τον Δήμο να επιδιώκει την ανάληψη ουσιαστικού ρόλου στην προστασία και διαχείρισή της.

Ειδικό Δημοτικό Συμβούλιο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς

Το τρίτο σκέλος της απόφασης προβλέπει τη διοργάνωση ειδικής μονοθεματικής συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου για το σύνολο των ιαματικών πηγών του Δήμου Λαμιέων.

Η συνεδρίαση θα προγραμματιστεί μετά την παραλαβή της επίσημης νομικής γνωμοδότησης και των απαντήσεων από το Υπερταμείο, την ΕΤΑΔ και τους συναρμόδιους φορείς.

Στο τραπέζι της συζήτησης θα κληθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι θεσμικοί παράγοντες, προκειμένου να παρουσιαστούν οι πραγματικές δυνατότητες διεκδίκησης και αξιοποίησης των πηγών και να διαμορφωθεί το πλαίσιο των επόμενων ενεργειών.

Το επόμενο βήμα για τις ιαματικές πηγές του Δήμου Λαμιέων

Με την απόφαση της 14ης Οκτωβρίου, το Δημοτικό Συμβούλιο καθόρισε τη βασική στρατηγική που θα ακολουθήσει ο Δήμος για τις τρεις ιαματικές πηγές.

Η συμφωνία της Δημοτικής Αρχής και της μείζονος αντιπολίτευσης διαμορφώνει μια κοινή αφετηρία διεκδικήσεων, παρά τις διαφωνίες που εκφράστηκαν από την παράταξη Κυριακάκη και τους δύο ανεξάρτητους δημοτικούς συμβούλους.