ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΑΜΑΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΚΑΙ ΛΟΥΤΡΟΠΟΛΕΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ . LOYTROPOLEIS.COM THL 2310904164 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΙΒΗΡΙΔΟΣ 9
Ιαματικές Πηγές Πλατυστόμου: Ένα στολίδι εγκαταλελειμμένο και οι προοπτικές του
Μανώλης Κοζαδίνος MD, επιστημονικός συνεργάτης
Η ιστορία και η σημασία των ιαματικών πηγών
Οι Ιαματικές Πηγές Πλατυστόμου, στην καρδιά της Στερεάς Ελλάδας, αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο της τοπικής πολιτιστικής και τουριστικής κληρονομιάς. Από την αρχαιότητα, οι πηγές υπήρξαν τόποι θεραπείας και ανάπαυσης, προσελκύοντας επισκέπτες από όλη την περιοχή, που αναζητούσαν την ευεργετική δράση των θερμών νερών στις αρθρώσεις, τους μύες και την αναζωογόνηση του οργανισμού.
Κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, οι πηγές εξελίχθηκαν σε οργανωμένο τουριστικό προορισμό με λουτρικές εγκαταστάσεις και ξενοδοχειακές μονάδες. Το συγκρότημα «Thermae Platystomou Resort & Spa», υπό ιδιωτικό ιδιοκτησιακό καθεστώς, προσέφερε από το 2004 υπηρεσίες spa, λουτροθεραπείες και διαμονή υψηλού επιπέδου. Ωστόσο, η ιστορία του συγκροτήματος αυτού γνώρισε απότομη παύση.
Η παύση λειτουργίας και οι επιπτώσεις
Η παύση λειτουργίας των ξενοδοχειακών και λουτρικών εγκαταστάσεων χρονολογείται το 2017. Πολύ νωρίτερα, η διαχειρίστρια εταιρεία αντιμετώπιζε σημαντικές οικονομικές δυσκολίες, φθάνοντας στο σημείο να μην πληρώνει τους εργαζόμενους. Από το 2017, οι μονάδες χαρακτηρίζονται ως «out of operation» από το ΤΑΙΠΕΔ/HRADF. Ενδεικτικά, το ΤΑΙΠΕΔ αναφέρει εσφαλμένα ότι η εταιρεία έκλεισε το 2007, ενώ παράλληλα περιέφραξε τον χώρο με κόκκινες κορδέλες.
Εν τω μεταξύ, το 2016 είχε προηγηθεί προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για αντισυνταγματικότητα, από τοπική αυτοδιοίκηση και φορείς, δεδομένου ότι τα ιαματικά ύδατα αποτελούν, σύμφωνα με το Σύνταγμα, ιδιοκτησία του Δημοσίου, ενώ το ΤΑΙΠΕΔ λειτουργεί ως φορέας ιδιωτικού δικαίου. Η προσφυγή απορρίφθηκε, επικαλούμενη πλήθος παρόμοιων μεταβιβάσεων από το 2011 και μετά. Στο διάστημα 2016–2017 το συγκρότημα συνέχιζε να λειτουργεί, εν αναμονή των οριστικών διοικητικών και δικαστικών αποφάσεων.
Από τότε έχουν περάσει 8 χρόνια χωρίς καμία ένδειξη επαναλειτουργίας ή συντήρησης. Αυτή η πολυετής αδράνεια έχει φυσικές και τεχνικές συνέπειες. Οι εγκαταστάσεις αντιμετωπίζουν σήμερα φθορά από τον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες. Οι ηλεκτρομηχανολογικές υποδομές έχουν πιθανότατα υποστεί σοβαρές φθορές, όπως και οι εξειδικευμένες υποδομές λουτροθεραπείας. Η λογική συνέπεια της 8ετούς αδράνειας είναι προφανής: τα κτίρια και ο εξοπλισμός βρίσκονται σε σημαντική φθορά και εγκατάλειψη.
Το νομικό και ιδιοκτησιακό πλαίσιο
Το ακίνητο των Ιαματικών Πηγών Πλατυστόμου υπάγεται στο ΤΑΙΠΕΔ/HRADF, το οποίο εκπόνησε το Asset Development Plan (ADP) μόλις το 2024, περιλαμβάνοντας σε αυτή τις πηγές και τις ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις:
– Το ακίνητο έχει χαρακτηριστεί ως μη λειτουργικό («out of operation»).
– Έχουν γίνει προετοιμασίες για προσέλκυση επενδυτών μέσω RfP (Reqest for Proposals/ Αίτημα υποβολής προτάσεων) που βρίσκεται μόλις στην αρχική φάση ωρίμανσης του σχεδίου μετά γνωματεύσεις τεχνικών συμβούλων.
– Παράλληλα, οι πηγές παρουσιάστηκαν σε διεθνείς εκθέσεις για την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Τεχνική εκτίμηση της σημερινής κατάστασης των εγκαταστάσεων
Κτιριακό κέλυφος:
– Διάβρωση επιχρισμάτων και ρωγμές
– Εισροή υγρασίας και ανάπτυξη μούχλας
– Αλλοίωση κουφωμάτων και δαπέδων
– Κίνδυνος στατικότητας
Ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός:
– Φθορά αντλιών, φίλτρων και λέβητων
– Καταστροφή αυτοματισμών
– Αχρηστία συστημάτων κλιματισμού και θέρμανσης
Λουτρικές υποδομές:
– Επικάθιση αλάτων
– Διάβρωση πλακιδίων και δαπέδων
– Αποξήλωση ή καταστροφή εξοπλισμού spa
Κίνδυνοι βανδαλισμού:
– Διάρρηξη και κλοπή μεταλλικών στοιχείων
– Καταστροφή τζαμιών και θυρών
– Εισροή ζώων και βλάστησης
Οι προοπτικές αξιοποίησης
Παρά την πολυετή εγκατάλειψη, οι Ιαματικές Πηγές Πλατυστόμου συνεχίζουν να παρουσιάζουν σημαντικές δυνατότητες για τουριστική και επενδυτική αξιοποίηση. Η αναβίωση του λουτρικού τουρισμού και η ανακαίνιση ή δημιουργία επιτόπιων ξενοδοχειακών μονάδων μπορούν να ενισχύσουν την ελκυστικότητα της περιοχής και να προσελκύσουν επισκέπτες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Ωστόσο, η πραγματική αξιοποίηση εξαρτάται από την τήρηση συγκεκριμένων όρων και προϋποθέσεων ανάπτυξης. Κεντρικό ρόλο έχουν:
– Η συμμόρφωση με την ισχύουσα νομοθεσία
– Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των πολιτιστικών χαρακτηριστικών του χώρου
– Η δημιουργία σύγχρονων και λειτουργικών λουτρικών υποδομών
– Η εξασφάλιση πρόσβασης για τους εξυπηρετούμενους του Ελληνικού Δημοσίου Συστήματος Υγείας
Χωρίς στρατηγική διαχείριση αυτών των παραμέτρων, οι δυνατότητες ανάπτυξης θα παραμένουν περιορισμένες και η προσφορά θεραπευτικών υπηρεσιών στους πολίτες δεν θα αξιοποιείται.
Σύνοψη
Οι Ιαματικές Πηγές Πλατυστόμου παραμένουν ένα σημαντικό φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο. Η τελευταία λειτουργία των εγκαταστάσεων χρονολογείται το 2017 και από τότε έχουν περάσει 8 χρόνια αδράνειας, με όλες τις φυσικές και τεχνικές συνέπειες της εγκατάλειψης. Η κατάσταση απαιτεί τεχνική αυτοψία, κοστολόγηση και συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις.
Η επαναλειτουργία των Ιαματικών Πηγών Πλατυστόμου δεν αποτελεί μόνο επενδυτική ευκαιρία· αλλά δυνατότητα να ξαναζωντανέψει ένα σημαντικό ιστορικό και πολιτιστικό στολίδι της Στερεάς Ελλάδας και να προωθηθεί η ευεξία και η καλή φυσική κατάσταση των πολιτών. Με τη δημιουργία σύγχρονων και λειτουργικών υποδομών, οι επισκέπτες θα απολαμβάνουν υπηρεσίες υγείας, θεραπείας και πρόληψης, αξιοποιώντας πλήρως τις μοναδικές δυνατότητες των ιαματικών πηγών. Η τήρηση συγκεκριμένων όρων ανάπτυξης, όπως η συμμόρφωση με τη νομοθεσία, η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και η εξασφάλιση βιώσιμης λειτουργίας, καθιστά εφικτή την πραγματοποίηση αυτής της προοπτικής, συνδέοντας την ιστορική κληρονομιά με τη σύγχρονη φροντίδα της υγείας των πολιτών.
